In de genen
Het lesgeven zit me in de genen. Mijn mama is leerkracht en zowat de hele familie werkt in de sociale sector. Toen men me als kind vroeg wat ik later wilde worden, antwoordde ik steeds turnjuf of dokter. Ik heb uiteindelijk voor het eerste gekozen.
De sociale contacten met de collega’s, de sfeer op school en de afwisseling die de leerlingen bieden, maken het lesgeven boeiend. In het buitengewoon onderwijs is elke dag onvoorspelbaar, meer nog dan in het gewoon onderwijs, denk ik. In het opleidingsniveau waar ik lesgeef, zijn we ook veel minder gebonden aan eindtermen. We kunnen meer kiezen wat we doen. Wanneer ik bijvoorbeeld merk dat de kinderen zich ongelukkig voelen, maak ik tijd om met hen te praten.

Een paar seconden kijken
De autiwerking is pas dit jaar opgestart in onze school. Ik geef les aan een groep van vijf autistische leerlingen. Ze zijn minder toegankelijk dan andere leerlingen en minder communicatief. Ze hechten zich makkelijker aan één persoon. De lessen moeten heel gestructureerd verlopen. Ik moet vooraf ook goed zeggen wat we gaan doen. Ik probeer de leerlingen zo weinig mogelijk prikkels te geven die ze niet kennen.
Het communicatieve aspect is heel moeilijk. Ik had een leerling die in het begin helemaal niets zei en me nooit aankeek. Ik zei hem: "Als je een antwoord geeft, moet je proberen om een paar seconden naar me te kijken." Beetje bij beetje is dat gelukt.
Ik ga met de leerlingen naar buiten zodat ze het gewoon worden om onder de mensen te komen. Zo bezoeken we bijvoorbeeld een fitnesscentrum. Maar het is een proces dat heel veel tijd vraagt.

Luisteren en liefde geven
Ik probeer mijn leerlingen zoveel mogelijk liefde te geven. Ze moeten zich thuis voelen op onze school. Voor vele kinderen is de school een plek waar ze hun thuissituatie kunnen ontvluchten. Ik ben een vertrouwenspersoon voor hen. Ik luister naar hun problemen en probeer oplossingen aan te reiken.
Ik organiseer veel activiteiten: projecten en uitstappen. Op school doen de kinderen dingen die ze thuis nooit zouden doen. Zo zijn we bijvoorbeeld in Brugge met een bootje gaan varen. Voor de kinderen is dat een hele belevenis.

Sociale vorderingen
Ik maak de lessen nooit ‘te’ moeilijk. Je mag niet verwachten dat je bij jongeren van twintig met een verstandelijke handicap nog wonderen kan verrichten. De resultaten op het vlak van kennisverwerving zijn vaak miniem. Ik ben al tevreden wanneer de leerlingen kunnen optellen tot honderd. Op het vlak van vriendschap, sociale vaardigheden en gedragingen zie je echter wel vorderingen. Ik probeer me ook op de toekomst van de leerlingen te richten: ze moeten huishoudelijke klusjes kunnen uitvoeren, eens naar de post gaan... Dat mijn leerlingen respect hebben voor elkaar vind ik van groot belang en bij autistische leerlingen wil ik vooral het communicatief zijn stimuleren.

Buitengewoon bijblijven
Leerkrachten in het buitengewoon onderwijs moeten heel gemotiveerd zijn, veel wilskracht hebben en dúrven. Je moet creatief zijn en je mag niet bang zijn voor nieuwe uitdagingen.
Ik probeer steeds mijn plan te trekken. Samen met de collega’s zoek ik naar oplossingen of ik vraag thuis om raad. Ik ga nog steeds met plezier naar school. Toen ik pas lesgaf, had ik de neiging om de problemen van mijn leerlingen mee naar huis te nemen. Maar na een aantal jaren leer je alles wat beter te relativeren. Op school kan ik ook rekenen op de steun van sociaal assistenten, psychologen en logopedisten.
De ervaring helpt. In het begin was het moeilijk om alles te organiseren, maar al doende leer je veel bij. Ik volg ook nascholingen, want ik wil bijblijven. Vorig jaar heb ik in de vakantie bijvoorbeeld een hele week een nascholing rond autisme gevolgd. Wanneer je de leerlingen iets wil kunnen bieden, moet je er ook iets voor over hebben.

Mooiste herinnering
De zeeklassen zijn altijd heel tof. De liefde die je van de kinderen krijgt wanneer je hen ‘s avonds een nachtzoen geeft, is onbeschrijflijk. In het gewone onderwijs is het bijna ondenkbaar dat je de kinderen een nachtzoen zou geven, maar wij hebben vaak leerlingen die thuis nooit eens een zoen krijgen. Op zeeklassen gaan is voor hen echt iets heel speciaals. Soms komen ze me iets geven om me te bedanken. Een leerling van vierentwintig die een snoepje geeft als bedankje, dat raakt me.
Maar ook in de klas maak ik voortdurend leuke dingen mee. Zo gaf ik eens een les over vissen en liet de leerlingen een tonijn zien. Er was een leerling die vroeg: "Hoe raakt die tonijn in een blikje?" Dat is zo mooi.