De hele wereld begint langzaam op te krabbelen na een ingrijpende en diepe financiële crisis, die meteen ook een einde maakt aan een globaal geloof in de almacht en zelfregulerende krachten van de vrijemarkteconomie. We denken misschien nu wel dat we ons lesje geleerd hebben, maar dat betekent volgens Liesbeth Eelens niet dat we nooit meer te maken zullen krijgen met financiële crises. “Het leven valt niet te verzekeren”, vindt ze, en dat hoeft volgens haar geen slechte zaak te zijn. “Geen vrijheid zonder onzekerheid. Onzekerheid biedt de mogelijkheid iets te doen.”
Op zoek naar conflicterende wereldbeelden
Ze is gefascineerd door die voortdurende spanningsvelden. “Ik werk aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam en aan de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur. Ik geef er les en doe aan onderzoek, vooral in de grensgebieden van economie en filosofie. Met een bijzondere interesse voor de volgende onderwerpen: bankieren, vertrouwen, communicatie en crises. In de wetenschap, maar zeker ook daar buiten, wordt vaak gedacht in disciplines. Iedereen heeft een eigen wereldbeeld. Ik ga op zoek naar wereldbeelden die met elkaar conflicteren want volgens mij valt daar veel 'winst' te halen. Dit conflict van wereldbeelden kan gevonden worden in de confrontatie tussen economen en filosofen. In mijn proefschrift bestudeer ik de communicatie van centrale bank presidenten. Centrale bank presidenten gaan in toenemende mate communiceren omdat zij denken dat zij door die communicatie het gedrag van mensen kunnen sturen. Dat werkt ook vaak zo. Ik ga dan juist op zoek naar de grenzen van communicatie: wanneer werkt het eigenlijk wel en wanneer ook niet. Het is namelijk helemaal niet vanzelfsprekend dat we luisteren naar centrale bank presidenten (of naar andere autoriteiten). Communicatie werkt alleen onder strikte voorwaarden en dat wordt vergeten als communicatie gewoon als sturingsinstrument wordt ingezet. Iets vergelijkbaars heb ik ook gedaan in het boek over de financiële crisis. We bedenken allemaal maatregelen om te voorkomen dat een financiële crisis zich nog een keer voor zal doen. Maar juist deze maatregelen kunnen op lange termijn de crisis veroorzaken. We zitten voortdurend in een dilemma, we willen handelen en we kunnen ook veel doen, maar we hebben geen zicht op de uiteindelijke consequenties. Het huidige publieke debat gaat vooral daarom. De vraag is hoe met deze risicovolle spanningen om te gaan. Het is ook de leidraad in mijn boek over kinderen (Kinderen koop je in de hemel, 2009). Als ouder wil je voortdurend het beste doen voor je kinderen, maar pakken de zaken ook echt zo uit als dat je ze voor ogen had?”
Leuke vriendenkring
Ze volgde zowel in lager als het secundair onderwijs les in het GO!. “Persoonlijk heb ik veel mooie herinneringen aan mijn schooltijd. Bij die mooie momenten denk ik aan momenten waarop duidelijk wordt dat je echt iets geleerd hebt. Een wiskunde som die eerst niet lukt, en dan opeens wel. Het plezier als je merkt dat door tijd te nemen om te leren je ook slaagt. En achteraf werd me steeds meer duidelijk dat ik een paar hele goeie leerkrachten had. Daarnaast had ik ook altijd een leuke vriendenkring op school. Heel belangrijk als je met plezier naar school wil gaan. Ik wil mijn schooltijd ook niet romantiseren. Zowel in het middelbaar als het lager had ik lastige momenten, maar dat is eigen aan het kind zijn en aan de pubertijd. Deze hadden niks met de school te maken, maar alles met opgroeien.” Over het GO! als net is Liesbeth erg te spreken. “Het GO! is een onderwijsnet dat past bij deze tijd. Het heeft ervaring met het omgaan met leerlingen met heel verschillende achtergronden. Dat is niet altijd eenvoudig, maar het GO! doet het wel en dat al decennia lang.”
Boeken die zijn verschenen:
Liesbeth Noordegraaf-Eelens (2002), De overspelige bankier, Klement.
Olav Velthuis en Liesbeth Noordegraaf-Eelens (2009), Op naar de volgende crisis!, Klement.
Liesbeth Noordegraaf-Eelens (2009), Kinderen koop je in de hemel, Klement & Pelckmans.
Liesbeth Noordegraaf-Eelens (2010), Critical Communication, Erim, Rotterdam.
Liesbeth Noordegraaf-Eelens is getrouwd en heeft vier kinderen.
Op dit moment is zij verbonden als senior onderzoeker aan de Nederlandsche School voor Openbaar bestuur en als docent aan de Erasmus School of Economics van de Erasmus Universiteit Rotterdam.