Reünie met Octave Landuyt
Het onderwijs heeft er bij mij van jongs af in gezeten. Ik heb er dan ook bewust voor gekozen aan de normaalschool van Blankenberge te studeren voor onderwijzer. In de jaren 1955-1960 heb ik les gevolgd. Dat was nog in het ancien régime! Maar ik voelde al snel aan dat een iets ouder publiek mij beter zou liggen. Ik was gefascineerd door plastische kunst en fotografie. Vandaar dat ik naar Gent getrokken ben om tegelijk een opleiding Fotografie aan de academie en een pedagogische opleiding Plastische kunst te gaan volgen. Ik heb les gekregen van Octave Landuyt. Die man heeft in de jaren 1960 echt zijn stempel gedrukt op de pedagogische opleiding PO. Wij waren allemaal zwaar onder de indruk van hem, én als mens én als kunstenaar. We mochten zelfs bij hem thuis komen. Iedereen die toen bij hem de lessen volgde, heeft nu nog contact met hem. Elke tentoonstelling van Landuyt is een soort reünie!
Instelling in de instelling
Nadien ben ik gaan lesgeven aan het KTA Vesaliusinstituut in Oostende. Fulltime. Meer dan fulltime. Een eigen ‘carrière’ als plastisch kunstenaar is er dus nooit van gekomen, hoewel ik best creatief ben. Maar ik kon mijn ei kwijt in mijn werk als leraar. Dat heeft natuurlijk alles te maken met de sfeer en de mogelijkheden hier op Vesalius. Ik heb de vrijheid om jonge mensen vrijheid te geven, maar moet er uiteraard wel op toezien dat ze die niet misbruiken. Je kunt je niet voorstellen welke fijne sfeer hier aanwezig is en wat hier gebeurt aan creativiteit, projecten, animatie ... Dit heeft niets meer met traditioneel ex-cathedraonderwijs te maken. We werken klas-, school- en netoverschrijdend. We werken zelfs samen met scholen uit het buitenland. Ik ben daar allemaal bij betrokken. Ik heb mij altijd gevoeld als een instelling in de instelling...
Op 65 naar de afterparty
Ik ben 65 maar voel me niet zo en gedraag me ook niet zo. Mijn omgang met jonge mensen speelt daar natuurlijk een rol in. Ik weet waarmee jongeren bezig zijn. Ik word weleens uitgenodigd op een of andere afterparty, en meestal ga daar ik dan ook naartoe. Op die manier ontdek ik veel, begrijp ik beter hun woordenschat en verkleint de afstand tussen hen en mij. Ik wil weten wat hen drijft. Aan de oppervlakte – kledij, muziek, drugs …– lijkt de leefwereld van de jeugd ver van die van de doorsnee volwassene af te staan, maar de meeste jongeren denken uiteindelijk wel heel conservatief. En eerlijk gezegd vrees ik dat die verrechtsing nog volop aan de gang is. Veel jongeren hebben het moeilijk met hun plaats in de multiculturele wereld. Terwijl je dit gegeven toch moet aanvaarden en er tolerant mee moet omgaan. Luisteren naar anderen is verrijkend. En je kunt ook eens kijken naar de overeenkomsten, in plaats van gefixeerd te zijn op de verschillen.
Dialoog!
Mijn leerlingen vertellen me alles: hun wel en wee. Ze komen me ook vertellen wanneer er spanningen zijn met andere leerkrachten. Als ik daar ten goede kan tussenkomen, durf ik dat weleens doen. Discreet natuurlijk, zonder dat die collega’s het merken.
Daarom geef ik nieuwe leerkrachten bij ons op school altijd de raad om ontvankelijk te zijn, om goed te luisteren, te zien en in te schatten. Dat is niet simpel. Maar het is cruciaal om jonge mensen te stimuleren zodat ze samen iets kunnen verwezenlijken, iets concreets. Dat hoeft niets groots te zijn. Iets eenvoudigs met verf, klei … het maakt niet uit. Elk plastisch werk is iets persoonlijks, iets dat ze vrijgeven, en dat zorgt altijd voor dialoog.
Tekenblokje vouwen
Meer dan vijfentwintig jaar geleden moest ik ook lessen technisch tekenen geven. In dit vak was alles strikt bepaald, alles moest correct zijn. Op een dag was ik in het vijfde jaar begonnen met de vraag naar centrale bladschikking. Een meisje in de klas begon haar blad in de lengte en in de breedte toe te vouwen en weer open te plooien. Ze had dus inderdaad het midden van haar blad gevonden. De hele klas zat natuurlijk te wachten op wat ik zou doen. Ik ben toen naar dat meisje gestapt en heb haar gevraagd om me heel haar tekenblok te geven. Daarna heb ik die hele bundel tekenbladen in de lengte en in de breedte toegevouwen en weer open geplooid, met de mededeling: "Nu heb je het midden van je bladen voor de rest van het jaar." Nog niet zo lang geleden kwam tijdens een oudercontact een dame met haar dochter die bij ons op school zit recht op me af. Ik vroeg of ik haar kon helpen. Ze vroeg of ik me kon herinneren dat ik zesentwintig jaar geleden een tekenblok had dichtgevouwen. Het was de hare geweest! En weet je welke opleiding die dame had gevolgd? Binnenhuisarchitectuur!